मुखपृष्ठ › लेख

वय, राष्ट्रीयत्व व अधिवास प्रमाणपत्र — कागदपत्रे आणि फाइल साईज

अद्ययावत — सप्टेंबर २०२६ · वाचायला ६ मिनिटं
बाबतपशील
फाइल साईज७५ – ५०० KB (प्रत्येक कागदपत्र)
फॉरमॅटJPEG किंवा PDF
लागणारे पुरावेओळख, पत्ता, १५ वर्षे वास्तव्य, वय
मुदत१५ दिवस
प्रदान अधिकारीतहसीलदार
प्रथम अपीलउपविभागीय अधिकारी
द्वितीय अपीलअपर जिल्हाधिकारी

अधिवास प्रमाणपत्र म्हणजेच Domicile Certificate. शिक्षण, नोकरी भरती, शिष्यवृत्ती आणि राज्यातील आरक्षणाचा लाभ घेण्यासाठी हे लागते. महसूल विभागाच्या पोर्टलवरून याचा अर्ज भरला जातो.

या प्रमाणपत्रात वय, राष्ट्रीयत्व आणि अधिवास तिन्ही एकत्र नमूद होतात. म्हणूनच इथे वयाचा पुरावा वेगळा मागितला जातो, जो उत्पन्नाच्या दाखल्यात लागत नाही.

चार गटांतील कागदपत्रे

१. ओळखीचा पुरावा — यापैकी एक

२. पत्त्याचा पुरावा — यापैकी एक

३. १५ वर्षे वास्तव्याचा पुरावा — किमान एक

४. वयाचा पुरावा — यापैकी एक

कागदपत्रे ७५–५०० KB मध्ये करा →

१५ वर्षांचा पुरावा — इथेच बहुतेक अर्ज अडतात

हा गट इतर तिघांपेक्षा वेगळा आहे. ओळख, पत्ता आणि वय यासाठी आजचे कागद चालतात. पण इथे अर्जदार किंवा त्याचे कुटुंब महाराष्ट्रात १५ वर्षांपासून राहत आहे हे सिद्ध करावे लागते.

सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे वडिलांचे अधिवास प्रमाणपत्र. ते असेल तर एका कागदात काम होते. नसेल तर ७/१२ उतारा किंवा जुनी मालमत्ता कर पावती वापरता येते — पण ती जुन्या तारखेची असावी लागते, यावर्षीची नाही.

विवाहानंतर पत्नीच्या नावाचे प्रमाणपत्र काढताना विवाह प्रमाणपत्र आणि पतीचे अधिवास प्रमाणपत्र दोन्ही जोडावी लागतात, कारण वास्तव्य पतीच्या कुटुंबाच्या आधारे मोजले जाते.

फाइल साईज — दोन्ही बाजूंनी मर्यादा

प्रत्येक कागदपत्र JPEG किंवा PDF स्वरूपात ७५ KB ते ५०० KB दरम्यान असावे. ही अट महसूल विभागाच्या सर्वच सेवांना समान आहे — उत्पन्नाचा दाखला, रहिवासी, जात प्रमाणपत्र सगळीकडे तीच.

WhatsApp वरून आलेला फोटो साधारण ४० ते ६० KB चा असतो आणि तो लहान असल्यामुळे नाकारला जातो. नुसते compress करणारे टूल इथे उपयोगाचे नाही — ते फाइल आणखी खाली नेते. किमान आणि कमाल दोन्ही ठरवता येणारे टूल लागते.

फोटोसाठी मात्र काळजी नाही. पोर्टलवर फोटो अपलोड करताना त्यातच क्रॉप करण्याची सोय आहे आणि प्रणाली आकार व फॉरमॅट आपोआप जुळवते. Live Photo हा पर्यायही आहे — केंद्रावर कॅमेऱ्याने थेट फोटो घेता येतो.

इतर पोर्टलच्या अटींची तुलना सर्व पोर्टलच्या साईजची यादी या पानावर आहे.

मुदत आणि अपील

ठरलेली मुदत १५ दिवसांची आहे. प्रदान अधिकारी तहसीलदार असतात.

मुदतीत प्रमाणपत्र न मिळाल्यास अपील करता येते — प्रथम अपील उपविभागीय अधिकारी आणि द्वितीय अपील अपर जिल्हाधिकारी यांच्याकडे. सेवा हमी कायद्यांतर्गत हा हक्क आहे, पण बहुतेकांना याची माहिती नसते आणि ते फक्त वाट बघत बसतात.

अधिवास आणि रहिवासी — एकच नाही

महसूल विभागाच्या यादीत Age, Nationality and Domicile Certificate आणि Residence Certificate या दोन वेगळ्या सेवा आहेत. अर्जही वेगळे भरावे लागतात.

अधिवास प्रमाणपत्रात वय आणि राष्ट्रीयत्वही नमूद होते आणि त्यासाठी १५ वर्षे वास्तव्याचा पुरावा लागतो. रहिवासी प्रमाणपत्र सध्याच्या पत्त्यापुरते असते. कोणते हवे ते अर्ज करण्यापूर्वी विचारून घ्या — चुकीचे काढले तर ज्या कामासाठी हवे होते त्याला चालत नाही आणि पुन्हा फी भरावी लागते.

वारंवार होणाऱ्या चुका

१५ वर्षांचा पुरावा म्हणून आजचे बिल जोडणे

या वर्षीचे वीज बिल वास्तव्य सिद्ध करत नाही. जुन्या तारखेचा कागद किंवा वडिलांचे अधिवास प्रमाणपत्र लागते.

वयाचा पुरावा वगळणे

उत्पन्नाच्या दाखल्यात वयाचा पुरावा लागत नाही, म्हणून तो इथेही लागत नाही असे गृहीत धरले जाते. पण इथे तो अनिवार्य आहे.

फाइल खूप compress करणे

७५ KB खालची फाइल नाकारली जाते. लक्ष्य १०० ते ३०० KB ठेवा — तिथे मजकूरही वाचनीय राहतो.

संबंधित — उत्पन्नाचा दाखला · सर्व पोर्टल साईज यादी · सर्व SetuKit टूल्स